การเลือกตั้งในประเทศเมียนมาเริ่มต้นขึ้นแล้ว 5 ปี หลังจากกองทัพก่อรัฐประหารจนทำให้ประเทศตกอยู่ในภาวะสงครามกลางเมือง ท่ามกลางข้อครหาจากหลายฝ่าย ที่ไม่เชื่อถือในการเลือกตั้งครั้งนี้

เมื่อช่วงเช้าวันอาทิตย์ที่ 28 ธ.ค. 2568 การลงคะแนนเสียงเลือกตั้งในประเทศเมียนมาได้เริ่มต้นขึ้น ภายใต้การควบคุมอย่างเข้มงวด โดยรัฐบาลทหารผู้ปกครองประเทศได้โฆษณาว่าการเลือกตั้งครั้งนี้คือการกลับคืนสู่ประชาธิปไตย หลังจากผ่านไป 5 ปีนับตั้งแต่ที่กองทัพก่อรัฐประหารยึดอำนาจจากรัฐบาลประชาชน จนเป็นชนวนเหตุให้เกิดสงครามกลางเมือง

ในอดีตที่ผ่านมา กองทัพปกครองเมียนมามาเป็นส่วนใหญ่ของประวัติศาสตร์นับตั้งแต่ได้รับเอกราช ก่อนจะมีช่วงเวลาเปลี่ยนผ่าน 10 ปีที่รัฐบาลพลเรือนก้าวขึ้นมากุมบังเหียนท่ามกลางกระแสความหวังและการปฏิรูป

ทว่าหลังจากพรรคสันนิบาตแห่งชาติเพื่อประชาธิปไตย (NLD) ของนางซูจี เอาชนะคู่แข่งฝ่ายสนับสนุนกองทัพได้อย่างถล่มทลายในการเลือกตั้งปี 2563 มิน อ่อง หล่าย ก็ได้ก่อรัฐประหารยึดอำนาจในเดือนกุมภาพันธ์ปีต่อมา โดยอ้างว่ามีการทุจริตการเลือกตั้งในวงกว้าง

นางซูจี อดีตผู้นำพลเรือนกำลังรับโทษจำคุก 27 ปี จากข้อหาต่าง ๆ ตั้งแต่การทุจริตไปจนถึงการละเมิดข้อบังคับควบคุมโควิด-19 ซึ่งกลุ่มสิทธิมนุษยชนต่างมองว่าข้อหาเหล่านี้มีแรงจูงใจทางการเมืองอยู่เบื้องหลัง ส่วนพรรคการเมืองที่ได้รับความนิยมอย่างล้นหลามของเธอก็ถูกยุบไปด้วย

เหล่านักกิจกรรม นักการทูตตะวันตก และหัวหน้าฝ่ายสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติ ต่างออกมาประณามการเลือกตั้งแบบแบ่งระยะเวลาหนึ่งเดือนในครั้งนี้ โดยระบุว่าเป็นการเลือกตั้งที่มีแต่บรรดาพันธมิตรของกองทัพ และมีการปราบปรามผู้ที่เห็นต่างอย่างรุนแรง มีผู้ที่กำลังถูกฟ้องร้องมากกว่า 200 ราย

...

พรรคสหสามัคคีและการพัฒนา (USDP) ซึ่งสนับสนุนกองทัพ ถูกคาดหมายอย่างกว้างขวางว่าจะก้าวขึ้นมาเป็นพรรคที่ใหญ่ที่สุด ซึ่งเหล่านักวิจารณ์มองว่านี่เป็นเพียงการนำระบอบเผด็จการทหารมาปรับภาพลักษณ์ใหม่เท่านั้น

ทั้งนี้ เนื่องจากเมียนมากำลังแตกแยกจากสงครามกลางเมือง จึงจะไม่มีการลงคะแนนเสียงในพื้นที่ที่กลุ่มกบฏควบคุมอยู่

ส่วนในเขตเลือกตั้งในพื้นที่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาลทหาร การเลือกตั้งรอบแรกจากทั้งหมดสามรอบจะเริ่มต้นขึ้นในเวลา 06:00 น. (ตรงกับ 06:30 น. ตามเวลาในประเทศไทย) ซึ่งครอบคลุมเขตเลือกตั้งในย่างกุ้ง มัณฑะเลย์ และกรุงเนปิดอว์

ช่วงก่อนการเลือกตั้งครั้งนี้ไม่มีภาพการรวมตัวชุมนุมอย่างคึกคักเหมือนที่นางซูจีเคยทำได้ในอดีต และรัฐบาลทหารยังได้เปิดฉากโจมตีอย่างรุนแรงก่อนการเลือกตั้งเพื่อยึดคืนพื้นที่ดินแดนกลับมา

“เป็นไปไม่ได้เลยที่การเลือกตั้งครั้งนี้จะเสรีและยุติธรรม” นางโม โม มยิน ซึ่งใช้เวลาสองเดือนที่ผ่านมาในการ “หนีตาย” จากการโจมตีทางอากาศของรัฐบาลทหารกล่าว “เราจะสนับสนุนการเลือกตั้งที่จัดโดยรัฐบาลทหารได้อย่างไร ในเมื่อกองทัพนี้เป็นผู้ทำลายชีวิตของพวกเรา?”

“เรากลายเป็นคนไร้บ้าน ต้องหลบซ่อนตัวอยู่ในป่า และใช้ชีวิตอยู่ระหว่างความเป็นกับความตาย” หญิงวัย 40 ปีรายนี้กล่าว

พลเอกอาวุโสมิน อ่อง หล่าย ผู้นำรัฐบาลทหารเมียนมา ไม่ได้ตอบรับคำขอสัมภาษณ์จาก AFP แต่เขายืนหยัดวาดภาพการเลือกตั้งครั้งนี้มาโดยตลอดว่าเป็นหนทางไปสู่การปรองดอง

อนึ่ง การลงคะแนนเสียงรอบที่สองจะมีขึ้นในอีกสองสัปดาห์ข้างหน้า ก่อนจะถึงรอบที่สามซึ่งเป็นรอบสุดท้ายในวันที่ 25 มกราคม อย่างไรก็ตาม รัฐบาลทหารยอมรับว่าไม่สามารถจัดการเลือกตั้งได้ในเขตเลือกตั้งสภาผู้แทนราษฎรเกือบ 1 ใน 5 ของทั้งหมด

"การเลือกตั้งเหล่านี้กำลังเกิดขึ้นท่ามกลางสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยความรุนแรงและการปราบปรามอย่างเห็นได้ชัด" นายโวลเกอร์ เติร์ก หัวหน้าฝ่ายสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติกล่าวเมื่อช่วงต้นสัปดาห์ที่ผ่านมา

ด้านนายซอ ตุน เจ้าหน้าที่กองกำลังป้องกันประชาชน (PDF) ฝ่ายสนับสนุนประชาธิปไตยในภาคสะกายทางตอนเหนือของประเทศกล่าวว่า "มีหลายวิธีที่จะสร้างสันติภาพในประเทศนี้ แต่พวกเขาไม่เลือกวิธีเหล่านั้น กลับเลือกที่จะจัดการเลือกตั้งแทน ... เราจะสู้ต่อไป"

ติดตามข่าวต่างประเทศ : https://www.thairath.co.th/news/foreign

ที่มา : cna